Tổn thương xơ cứng tuyến vú

Tổn thương xơ cứng tuyến vú

 

Biên dịch: Hoàng Thu Hà

Hiệu đính: Bác sĩ Lê Thành Chung – Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội

Tổn thương xơ cứng tuyến vú là gì?

Tổn thương xơ cứng tuyến vú là một vùng của nhu mô tuyến vú có mật độ cứng hơn so với bình thường (đây là một tổn thương lành tính của tuyến vú). Tổn thương này còn có thể được gọi là: “xơ cứng vú”.

Những loại tổn thương xơ cứng tuyến vú phổ biến thường gặp:

  • Tăng sản xơ cứng tuyến vú
  • Sẹo nan hoa/tổn thương xơ cứng phức tạp

Mặc dù có thể gặp ở phụ nữ ở bất cứ độ tuổi nào, nhưng tổn thương xơ cứng tuyến vú thường gặp nhất ở phụ nữ trong độ tuổi 30, 40.

Nam giới cũng có thể bị xơ hóa tuyến vú nhưng rất hiếm gặp.

Tăng sản xơ cứng tuyến vú

Tăng sản xơ cứng tuyến vú là gì?

Tăng sản xơ cứng tuyến vú là một trạng thái lành tính của tuyến vú có thể xảy ra trong  quá trình lão hóa thông thường. Tuyến vú được hình thành từ các tiểu thùy (tuyến sản xuất sữa) và các ống tuyến (ống dẫn đưa sữa tới đầu núm vú), tiểu thùy và các ống dẫn sữa được bao quanh bởi nhu mô tuyến, mô xơ và mô mỡ. Tăng sản xơ cứng tuyến vú là sự tăng trưởng quá mức bình thường của mô bên trong các tiểu thùy của tuyến vú.

Các triệu chứng của tăng sản xơ cứng tuyến vú

Hầu hết phụ nữ sẽ không nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào và thường chỉ được chẩn đoán khi chụp nhũ ảnh thường quy (X quang vú) hoặc sau khi làm các xét nghiệm kiểm tra một vấn đề khác ở tuyến vú.

Thỉnh thoảng một số bệnh nhân có thể tự sờ thấy một khối nhỏ. Những người khác có thể có triệu chứng đau vú, nhưng khá hiếm gặp. Nếu bệnh nhân có đau thì thường không tự đỡ và chỉ khu trú tại một vị trí. Trong một số trường hợp, bệnh nhân nữ sẽ thấy đau tăng trước khi vào chu kì kinh nguyệt.

Bệnh tăng sản xơ cứng tuyến vú được chẩn đoán như thế nào?

Vì hình ảnh của tăng sản xơ cứng tuyến vú thỉnh thoảng giống với ung thư vú trên phim X-quang tuyến vú nên để chẩn đoán xác định có thể cần phải sinh thiết tổn thương. Bệnh nhân có thể được chỉ định một trong các loại sinh thiết sau.

Sinh thiết lõi

Sinh thiết lõi dùng một kim rỗng để lấy một mảnh mẫu nhu mô tuyến vú. Mẫu này sẽ được gửi tới phòng xét nghiệm để quan sát tính chất vi thể. Trong cùng một lần sinh thiết, bác sĩ có thể sẽ lấy nhiều hơn một mẫu mô để có kết quả chính xác.

Sinh thiết lõi định vị

Nếu khu vực nghi ngờ chỉ có thể nhìn thấy trên phim chụp nhũ ảnh thì bạn có thể cần được sinh thiết lõi định vị. Sinh thiết lõi định vị là lấy mẫu mô sinh thiết bằng cách dùng dụng cụ sinh thiết lõi thông thường liên kết với máy chụp nhũ ảnh và nối với máy tính để giúp định vị chính xác vị trí của khu vực cần sinh thiết. Tuyến vú sẽ  được chụp từ hai góc độ khác nhau để dẫn đường cho kim sinh thiết đến được vị trí chính xác. Bệnh nhân sẽ được gây tê tại chỗ với tư thế ngồi hoặc nằm trên ghế khám bệnh.

Sinh thiết có hỗ trợ của chân không

Nếu kết quả của những lần sinh thiết trước đó chưa rõ ràng hoặc cần một khối lượng mô lớn hơn để chẩn đoán xác định hoặc khu vực nghi ngờ khó nhắm trúng đích bằng các phương pháp sinh thiết thông thường, bệnh nhân có thể được đề nghị làm sinh thiết có hỗ trợ của chân không. Thủ thuật này mất thêm một ít thời gian so với sinh thiết lõi thông thường và được thực hiện dưới hướng dẫn của máy chụp nhũ ảnh hoặc siêu âm.

Sau khi gây tê cục bộ, bác sĩ sẽ rạch một vết nhỏ trên da để đưa đầu dò rỗng nối với dụng cụ hút chân không. Bằng cách sử dụng chụp nhũ ảnh hoặc siêu âm dẫn đường, mô vú cần sinh thiết được hút qua đầu dò dưới áp lực chân không đi vào khoang đựng mẫu. Phương pháp này cho phép bác sĩ lấy một vài mẫu mô vú mà không phải rút đầu dò ra nhiều lần. Các mẫu mô này được gửi tới phòng xét nghiệm để quan sát tính chất vi thể.

Các xét nghiệm được thực hiện tại phòng khám chuyên khoa vú hoặc phòng chụp X quang.

Sinh thiết mở

Trong một vài trường hợp, tiểu phẫu lấy bỏ tổn thương là cần thiết để chẩn đoán xác định xem khối bất thường có phải là tổ chức ung thư hay không? Sau khi tổn thương được lấy ra, mẫu mô được gửi tới phòng xét nghiệm quan sát vi thể để chẩn đoán xác định.

Bệnh tăng sản xơ cứng tuyến vú được điều trị như thế nào?

Khi bệnh nhân đã được chẩn đoán xác định là tăng sản xơ cứng tuyến vú thì không cần phải điều trị thêm, thậm chí nếu khu vực nghi ngờ chưa được lấy ra.

Bệnh tăng sản xơ cứng tuyến vú có làm tăng nguy cơ ung thư vú?

Bệnh tăng sản xơ cứng tuyến vú không làm tăng nguy cơ phát triển ung thư vú. Tuy nhiên bệnh nhân vẫn có thể lo lắng rằng mình mắc ung thư vú.

Ung thư vú là một bệnh tương đối phổ biến nên điều quan trọng là hiểu rõ về tuyến vú của mình (xem phần cuối trong cuốn sách này). Biết các dấu hiệu và các triệu chứng có thể giúp người bệnh bớt lo âu.

Sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp

Sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp là gì?

Sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp là các khu vực lành tính của mô vú bị xơ cứng. Chúng tương tự như bệnh tăng sản xơ cứng tuyến vú nhưng chúng thường rộng hơn và có các đặc điểm tương tự như ung thư vú khi quan sát trên phim chụp nhũ ảnh.

Các tổn thương này nói chung được nhận biết theo kích thước, sẹo nan hoa có đường kính thường nhỏ hơn 1 cm và các tổn thương xơ hóa phức tạp thì lớn hơn 1 cm.

Sẹo nan hoa hoặc tổn thương xơ cứng phức tạp thực sự không phải là mô sẹo. Tên gọi này chỉ mô tả hình dạng của tổn thương thường được thấy trên phim chụp nhũ ảnh.

Các triệu chứng của sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp là gì?

Hầu hết bệnh nhân sẽ không nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào và các tổn thương này thường được phát hiện trên phim chụp nhũ ảnh thường quy hoặc sau các xét nghiệm cho một vấn đề khác về tuyến vú.

Sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp được chẩn đoán thế nào?

Sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp có thể khó phân biệt rõ ràng với hình ảnh của ung thư vú trên phim chụp nhũ ảnh. Do vậy, bác sĩ có thể gợi ý cho bệnh nhân sinh thiết lõi để chẩn đoán xác định.

Sẹo nan hoa và tổn thương xơ cứng phức tạp được điều trị thế nào?

Mặc dù thường có thể chẩn đoán dựa trên sinh thiết lõi, bác sĩ có thể gợi ý cho bệnh nhân tiểu phẫu (sinh thiết mở) để loại bỏ hoàn toàn sẹo nan hoa hoặc tổn thương xơ cứng phức tạp.

Đôi khi bác sĩ có thể gợi ý làm sinh thiết có hỗ trợ của chân không để loại bỏ tổn thương thay cho sinh thiết mở. Sinh thiết chân không được áp dụng cho đến khi tổn thương nghi ngờ được loại bỏ hoàn toàn. Phương pháp này cho phép người bệnh không cần phải trải qua một cuộc gây mê toàn thân.

Nhu mô tuyến vú được lấy ra sẽ được gửi tới phòng xét nghiệm để chẩn đoán xác định tính chất không phải là ung thư.

Khi khu vực tổn thương đã được loại bỏ hoàn toàn và được xác nhận là sẹo nan hoa hoặc tổn thương xơ cứng phức tạp, có thể bệnh nhân cần được chụp nhũ ảnh định kỳ. Bác sĩ điều trị sẽ trao đổi vấn đề này với bệnh nhân.

Sẹo nan hoa hoặc tổn thương xơ cứng phức tạp có làm tăng nguy cơ ung thư vú không?

Sẹo nan hoa hoặc tổn thương xơ cứng phức tạp có thể làm tăng nhẹ nguy cơ ung thư vú của bệnh nhân hay không vẫn còn là một vấn đề gây nhiều tranh cãi. Một số bác sĩ cho rằng rằng sự gia tăng nguy cơ mắc ung thư vú của bệnh nhân được xác định bởi những tổn thương khác (nếu có) được tìm thấy trong mô vú đã lấy ra bên cạnh tổn thương xơ cứng thông thường, ví dụ một khu vực tăng sản không điển hình, nhưng đây là một vấn đề vẫn cần phải nghiên cứu thêm.

Hiểu rõ hơn về tuyến vú vú

Điều quan trọng nhất đối với bệnh nhân là nâng cao kiến thức về tuyến vú của mình và quay trở lại gặp bác sĩ đa khoa nếu nhận thấy có bất kỳ thay đổi nào ở vú, dù là sớm hay muộn sau khi được chẩn đoán có tổn thương xơ cứng tuyến vú.

Tài liệu tham khảo

https://breastcancernow.org/sites/default/files/publications/pdf/bcc80_sclerosing_lesions_of_the_breast_2018_web.pdf

Bài viết Tổn thương xơ cứng tuyến vú được xuất bản tại Y Học Cộng đồng.

Nguồn

Post Author: Y Sĩ

Avatar

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *