Hóa trị phác đồ FEC-T

Hóa trị phác đồ FEC-T

 

Người dịch: Hoàng Thu Hà

Hiệu đính: Ths. Bs. Nguyễn Thị Dùng – Bệnh viện Ung bướu Hà Nội

Bài viết này giải thích về phác đồ hóa trị kết hợp FEC-T, phác đồ được chỉ định như thế nào, vào lúc nào và các tác dụng phụ của phác đồ. Bạn có thể cần đọc cùng với quyển Hóa trị cho ung thư vú.

FEC-T là gì?

Điều trị hóa trị là sử dụng các thuốc chống ung thư để tiêu diệt tế bào ung thư. Phác đồ FEC-T là kết hợp bốn thuốc hóa trị:

  • 5 fluorouracil (còn được gọi là 5FU)
  • Epirubicin
  • Cyclophosphamide
  • Docetaxel (được gọi là Taxotere)

Phác đồ FEC-T được đặt tên từ các chữ viết tắt của các thuốc này.

FEC-T hoạt động như thế nào?

FEC-T tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách can thiệp vào khả năng phân chia và phát triển của tế bào.

Thông thường, các tế bào bình thường trong cơ thể phân chia và phát triển một cách có trật tự và được kiểm soát. Tuy nhiên tế bào ung thư phân chia và phát triển một cách mất trật tự và không được kiểm soát.

Các thuốc hóa trị khác nhau tác động theo các cách khác nhau và can thiệp vào các tế bào ung thư ở các thời điểm khác nhau trong chu kỳ phát triển của chúng. Đây là lý do tại sao các thuốc thường được sử dụng phối hợp với nhau.

Hóa trị ảnh hưởng lên khắp các tế bào trong cơ thể.

Khi nào phác đồ FEC-T được chỉ định?

FEC-T được dùng để điều trị ung thư vú nguyên phát. Ung thư vú nguyên phát là ung thư vú chưa lan quá mô vú hoặc các hạch bạch huyết ở vùng nách. Phác đồ FEC-T có thể được dùng trước hoặc sau phẫu thuật.

Sau phẫu thuật

FEC-T được chỉ định sau phẫu thuật để làm giảm nguy cơ ung thư vú tái phát trong tương lai. Phác đồ điều trị thường bắt đầu sau phẫu thuật vài tuần. Nếu người bệnh có chỉ định xạ trị thì sẽ phải hoàn thành hóa trị phác đồ FEC-T trước khi bắt đầu xạ trị.

Hóa trị được chỉ định sau phẫu thuật được gọi là liệu pháp điều trị bổ trợ.

Trước phẫu thuật

Phác đồ FEC-T có thể được chỉ định trước phẫu thuật để làm giảm kích thước khối u. Như vậy bệnh nhân có thể được phẫu thuật bảo tồn vú chứ không phải cắt toàn bộ tuyến vú. FEC-T còn có thể được chỉ định trước phẫu thuật để làm chậm sự phát triển của ung thư vú đang tiến triển nhanh và làm giảm khả năng ung thư vú di căn tới các bộ phận khác của cơ thể. Hóa trị được chỉ định trước phẫu thuật được gọi là hóa trị tân bổ trợ.

Trước khi bắt đầu hóa trị

Trước khi bắt đầu điều trị, hầu hết các bệnh viện sẽ sắp xếp một buổi gặp với người bệnh để trao đổi thông tin về hóa trị. Tại buổi gặp này, một thành viên của nhóm bác sĩ điều trị sẽ thảo luận với bạn về hóa trị được chỉ định như thế nào, khi nào và cách thức quản lý các tác dụng phụ.

Bạn sẽ được xét nghiệm máu, đo chiều cao và cân nặng.

Bạn cũng có thể được làm các xét nghiệm kiểm tra chức năng tim như:

Bạn sẽ được cung cấp số điện thoại để liên hệ nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc lo ngại nào.

FEC-T được đưa vào cơ thể như thế nào?

Các thuốc thường được truyền nhỏ giọt vào tĩnh mạch.

Hóa trị đường tĩnh mạch có thể được đưa vào cơ thể bạn bằng nhiều cách, phụ thuộc vào các yếu tố như điều dưỡng viên có dễ tìm được ven phù hợp không, và bạn muốn dùng cách nào hơn. Tìm hiểu thêm thông tin về các cách truyền hóa trị tại Hóa trị cho ung thư vú.

Truyền thuốc trong bao lâu?

Thường mất một tiếng để truyền các thuốc mặc dù tổng thời gian phải nằm viện của bạn có thể  lâu hơn.

Hóa trị FEC-T được thực hiện thành hai giai đoạn. Giai đoạn đầu, bạn được truyền 5 fluorouracin, epiruracin và cyslophosphamude (FEC). Các thuốc này được truyền lặp lại sau mỗi ba tuần, và bạn sẽ được truyền ba hoặc bốn chu kỳ FEC.

Sau đó bạn sẽ được truyền thuốc docetaxel, thuốc này cũng được truyền lặp lại mỗi ba tuần, cho khoảng 3 đến 4 chu kỳ.

Khoảng thời gian nghỉ giữa mỗi lần truyền giúp cho cơ thể bạn có thời gian phục hồi khỏi các tác dụng phụ của hóa trị. Khoảng nghỉ có thể thay đổi phụ thuộc vào số lượng các tế bào máu đã trở về bình thường hay chưa.

Hóa Trị phác đồ FEC-T

Các tác dụng phụ của phác đồ FEC-T

Giống như bất kỳ phương pháp điều trị nào, FEC-T có thể  gây ra các tác dụng phụ. Phản ứng với thuốc ở mỗi người mỗi khác và một số người gặp nhiều tác dụng phụ hơn những người khác. Các tác dụng phụ này có thể kiểm soát được và những tác dụng phụ được mô tả dưới đây sẽ không ảnh hưởng tới tất cả mọi người bệnh.

Nếu bạn lo lắng về bất kỳ tác dụng phụ nào, kể cả những tác dụng phụ không được liệt kê ở đây, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị của mình.

Trước khi bắt đầu hóa trị, bạn nên được cung cấp số điện thoại liên lạc 24 giờ hoặc cho biết người để liên hệ khi  bạn cảm thấy không được khỏe vào bất cứ thời điểm nào nào trong thời gian điều trị, kể cả ban đêm hoặc vào cuối tuần.

Tìm hiểu thêm thông tin về tác dụng phụ của hóa trị tại  Hóa trị cho ung thư vú.

Các tác dụng phụ phổ biến

Ảnh hưởng lên tế bào máu

Phác đồ FEC-T có thể tạm thời ảnh hưởng lên số lượng các tế bào máu khỏe mạnh trong cơ thể. Các tế bào máu (tế bào bạch cầu, hồng cầu và tiểu cầu) được tủy xương (phần vật liệu xốp có trong phần rỗng của xương) sản sinh ra để thay thế các tế bào máu đã được dùng hết một cách tự nhiên trong cơ thể. Hóa trị làm tủy xương giảm khả năng  sinh ra các tế bào máu này.

Bạn sẽ được xét nghiệm máu thường quy suốt quá trình điều trị để kiểm tra số lượng các tế bào máu. Nếu số lượng các tế bào máu quá thấp thì đợt điều trị tiếp theo có thể bị trì hoãn hoặc liều hóa trị được giảm xuống.

Nguy cơ nhiễm trùng

Khi các tế bào bạch cầu giảm xuống dưới mức nhất định thì được gọi là giảm bạch cầu. Không có đủ số lượng tế bào bạch cầu có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Sự chống đỡ của cơ thể người bệnh với nhiễm trùng thường thấp nhất ở thời điểm 7-14 ngày sau khi truyền phác đồ FEC- T. Số lượng các tế bào bạch cầu thường trở về mức bình thường trước khi đến đợt hóa trị tiếp theo.

Hãy liên lạc với nhân viên y tế ngay lập tức nếu:

  • Nhiệt độ cơ thể cao (trên 37,5o) hoặc thấp (dưới 36o), hoặc có bất cứ dấu hiệu nào mà nhóm chuyên gia hóa trị đã tư vấn cho bạn.
  • Bạn bỗng nhiên cảm thấy không khỏe, thậm chí với nhiệt độ bình thường
  • Bạn có bất kỳ triệu chứng nào của nhiễm trùng, ví dụ đau họng, ho, mót tiểu thường xuyên hoặc cảm thấy lạnh và/hoặc rét run.

Bạn có thể cần sử dụng kháng sinh. Đôi khi bác sĩ có thể khuyến nghị tiêm các thuốc gọi là các yếu tố tăng trưởng để kích thích việc sản sinh các tế bào bạch cầu để làm giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Thiếu máu

Khi cơ thể có quá ít tế bào hồng cầu được gọi là thiếu máu. Nếu bạn cảm thấy đặc biệt mệt mỏi, khó thở hoặc chóng mặt, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị. Có thể cần truyền máu trong thời gian điều trị nếu số lượng hồng cầu giảm đáng kể.

Bầm tím và chảy máu

Phác đồ FEC-T có thể làm giảm số lượng tế bào tiểu cầu là yếu tố giúp máu đông. Người bệnh có thể dễ bị thâm tím, chảy máu mũi hoặc chảy máu chân răng khi đánh răng. Bạn hãy trao đổi với bác sĩ điều trị nếu gặp bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng này.

Buồn nôn và nôn

Người bệnh có thể thấy buồn nôn và nôn, nhưng vấn đề này thường có thể kiểm soát được. Bạn sẽ được chỉ định dùng thuốc chống nôn đường uống hoặc đường truyền tĩnh mạch trước mỗi chu kỳ hóa trị, cũng như một số thuốc chống nôn để uống ở nhà.

Nếu triệu chứng buồn nôn và nôn không đỡ, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị để bác sĩ kê đơn thuốc chống nôn khác cho bạn.

Đi ngoài hoặc táo bón

Người bệnh có thể bị đi ngoài hoặc táo bón. Nhân viên y tế có thể chỉ định thuốc để  cải thiện các tình trạng này và cho bạn những thông tin cần thiết về chế độ ăn của bạn.

Bạn hãy liên hệ ngay với nhân viên y tế nếu bị đi ngoài từ bốn lần trở lên trong vòng 24 giờ.

Rụng tóc

Hầu hết người bệnh khi được truyền hóa trị phác đồ FEC sẽ bị rụng tóc, lông mày, lông mi và lông trên cơ thể.

Bạn có thể bắt đầu bị rụng tóc chừng hai tuần sau đợt truyền hóa trị đầu tiên, nhưng cũng có thể xảy ra sớm hơn. Mặc dù tóc thường rụng dần dần, nhưng  ở  một số trường hợp tóc có thể rụng nhanh hơn, có thể xảy ra trong vài ngày.

Làm mát da đầu đôi khi có thể giúp giảm rụng tóc. Làm mát da đầu gồm đội một “mũ lạnh” trước, trong và sau khi truyền thuốc hóa trị một tới hai giờ. Hiệu quả của mũ lạnh phụ thuộc vào thuốc và liều dùng, nhưng  không phải tất cả bệnh nhân dùng mũ lạnh đều có hiệu quả.

Rụng tóc là tạm thời và trong hầu hết các trường hợp tóc sẽ bắt đầu mọc lại một vài tuần sau khi kết thúc liệu trình điều trị. Tìm hiểu thêm thông tin về rụng tóc tại  Ung thư vú và rụng tóc.

Mệt lả (cực kỳ mệt mỏi)

Mệt lả là tình trạng cực kỳ mệt mỏi và kiệt sức, không hết khi nghỉ ngơi hoặc ngủ. Tình trạng này có thể ảnh hưởng tới thể lực và cảm xúc của người bệnh. Đây là tác dụng phụ rất phổ biến của phác đồ FEC-T và có thể kéo dài vài tuần hoặc vài tháng sau khi kết thúc điều trị. Trong một số trường hợp, mệt lả có thể kéo dài hơn.

Mệt lả cũng có thể do các trạng thái khác gây ra như là thiếu máu. Điều quan trọng là bạn hãy cho bác sĩ điều trị biết mình bị bị mệt lả để loại trừ các vấn đề sức khỏe khác.

Mệt lả ảnh hưởng tới người bệnh theo nhiều cách khác nhau và có nhiều cách bác sĩ điều trị có thể giúp bạn để ứng phó và quản lý mệt lả .

Tê bì và đau nhói ở bàn tay và bàn chân

Một số người truyền docetaxel bị tê bì hoặc đau nhói ở bàn tay và bàn chân do ảnh hưởng của docetaxel lên các dây thần kinh ngoại vi.

Đối với một số người các triệu chứng nhẹ và hết ngay sau khi dừng truyền. Tuy nhiên ở phần lớn bệnh nhân, các triệu chứng sẽ dần dần cải thiện trong vài tuần hoặc vài tháng sau khi điều trị kết thúc.

Một số triệu chứng có thể không mất đi hoàn toàn và ở một vài trường hợp các triệu chứng có thể xấu đi sau khi dừng điều trị.

Nếu bạn bị tê bì và cảm giác đau nhói, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị để có thể theo dõi các triệu chứng đó. Tìm hiểu thêm những thông tin về bệnh lý thần kinh ngoại vi tại Hóa trị cho ung thư vú.

Đau ở vị trí tiêm truyền

Hãy nói với điều dưỡng thực hiện truyền thuốc cho bạn ngay lập tức nếu bạn bị đau, bị nhức hoặc có cảm giác bỏng xung quanh vị trí tiêm truyền trong khi thuốc đang chảy vào. Thuốc epirubicin bị rò ra khỏi ven (được gọi là thoát mạch) có thể gây thương tổn cho mô xung quanh.

Sau điều trị, bạn có thể bị đau tại vị trí cắm kim, hoặc dọc theo ven. Sau một vài tuần bạn có thể nhận thấy sưng nề, da sẫm màu và cứng xung quanh chỗ kim cắm vào. Hiện tượng này sẽ mất dần theo thời gian.

Thay đổi màu nước tiểu

Bạn có thể nhận thấy nước tiểu có màu đỏ hoặc hồng khi đi tiểu, hiện tượng này là do thuốc hóa chất epirubicin có màu đỏ và thuốc đào thải qua thận và bàng quang. Hiện tượng này có thể kéo dài tới sau truyền một hoặc hai ngày.

Bàng quang bị kích ứng

Các thuốc hóa trị và cyclophosphamide nói riêng có thể kích thích lớp niêm mạc bàng quang. Vì vậy bạn cần uống nhiều nước khi truyền thuốc, đi tiểu đều đặn và ngay khi bạn thấy buồn đi tiểu.

Hãy trao đổi ngay với bác sĩ điều trị khi nhận thấy có bất kỳ sự kích ứng hoặc cảm giác nóng rát/buốt khi đi tiểu.

Viêm loét miệng hoặc vấn đề răng miệng

Bạn sẽ được dùng nước súc miệng để làm giảm viêm loét niêm mạc miệng, lợi và làm các vết loét này dừng phát triển. Vệ sinh răng miệng tốt là rất quan trọng trong khi điều trị.

Hãy đi khám nha khoa trước khi bắt đầu điều trị hóa trị. Nếu bạn cần phải can thiệp về răng miệng, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị về thời gian tốt nhất để chữa răng.

Xem thêm bài: Đau và viêm loét miệng

Thay đổi vị giác

Trong thời gian sử dụng hóa trị theo phác đồ FEC-T, vị giác của bạn có thể thay đổi. Một số thực phẩm có thể có vị khác, ví dụ vị mặn hơn, đắng hơn hoặc có vị kim loại. Bạn có thể không còn thích thú với một số thức ăn mà bạn đã từng thích.

Vị giác của bạn sẽ trở về bình thường sau khi điều trị kết thúc, mặc dù đối với một số  trường hợp, thay đổi vị giác có thể kéo dài sau điều trị.

Tìm hiểu thêm thông tin về thay đổi vị giác và sự ngon miệng trong khi điều trị tại Chế độ ăn và ung thư vú .

Mất cảm giác ngon miệng

Bạn có thể mất cảm giác ngon miệng khi đang trong thời gian điều trị theo phác đồ FEC-T. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về vấn đề  này. Họ sẽ tư vấn và cho bạn thông tin để giải quyết vấn đề mất cảm giác ngon miệng và có thể giới thiệu bạn tới chuyên gia dinh dưỡng nếu cần.

Ảnh hưởng lên sự tập trung (suy giảm nhận thức)

Một số người nhận thấy điều trị làm ảnh hưởng tới khả năng tập trung và làm cho họ hay quên hơn. Đôi khi hiện tượng này được gọi là “não hóa chất” hoặc “sương mù hóa chất”, nhưng phổ biến được gọi là suy giảm nhận thức. Hiện tượng này thường giảm dần theo thời gian sau khi điều trị kết thúc. Chúng tôi có thêm thông tin về vấn đề này trên website www.breastcancernow.org.uk.

Các triệu chứng mãn kinh

Một số phụ nữ có các triệu chứng mãn kinh, là do phác đồ FEC-T ảnh hưởng tới buồng trứng là nơi sản sinh ra estrogen.

Nếu bạn chưa mãn kinh thì chu kỳ kinh nguyệt của bạn có thể dừng hoặc trở nên không đều trong khi hóa trị. Kinh nguyệt của bạn có quay trở lại hay không phụ thuộc vào loại thuốc bạn dùng, liều thuốc và tuổi của bạn.

Các triệu chứng mãn kinh phổ biến bao gồm:

  • Bốc hỏa
  • Ra mồ hôi ban đêm
  • Thay đổi tâm trạng
  • Đau khớp
  • Khô âm đạo.

Bạn có thể trao đổi với bác sĩ điều trị để biết cách ứng phó với những triệu chứng này.

Tìm hiểu thêm thông tin về cách ứng phó với những tác dụng phụ tại này tại Các triệu chứng mãn kinh và ung thư vú.

Ảnh hưởng lên khả năng sinh sản

Phác đồ FEC-T gây ra nhiều thay đổi ở buồng trứng, có thể ảnh hưởng tới khả năng có thai của người bệnh. Việc bạn có bị vô sinh hay không cũng phụ thuộc vào bạn đã từng dùng hóa trị trước kia hay chưa và tuổi của bạn. Nhiều phụ nữ không có kinh nguyệt (được gọi là hiện tượng vô kinh) trong khi hóa trị, nhưng hiện tượng này có thể là tạm thời.

Phụ nữ ở tuổi 40 và cao hơn ít khả năng có kinh nguyệt trở lại sau khi hoàn thành hóa trị so với những phụ nữ ở độ tuổi trẻ hơn.

Ở nam giới hóa trị FEC-T có thể ảnh hưởng tới việc sản sinh tinh trùng, và như vậy có thể dẫn tới vô sinh tạm thời hoặc vĩnh viễn.

Điều quan trọng là cần trao đổi với bác sĩ điều trị những lo ngại về vấn đề vô sinh trước khi bạn bắt đầu điều trị hóa trị. Các bác sĩ điều trị sẽ giới thiệu bạn tới chuyên gia hỗ trợ sinh sản để thảo luận về khả năng bảo tồn chức năng sinh sản của bạn.

Tìm hiểu thêm thông tin tại  Khả năng sinh sản và điều trị ung thư vú.

Hội chứng bàn tay-bàn chân (hội chứng Palmar-plantar)

Bàn tay và gan bàn chân của bạn có thể bị đau và/hoặc bị đỏ. Hiện tượng này được gọi là hội chứng Palmar-Plantar hoặc hội chứng bàn tay-bàn chân. Bác sĩ có thể cho bạn sử dụng kem bôi để điều trị.

Đau cơ và khớp

Bạn có thể bị đau cơ và khớp khi truyền thuốc hoặc sau khi truyền thuốc hai đến ba ngày, đặc biệt là khi truyền docetaxel. Hiện tượng đau này thường mất dần sau vài ngày. Tuy nhiên bạn có thể rất đau và cần phải dùng thuốc giảm đau nhẹ hoặc thuốc chống viêm. Nên có sẵn một số loại thuốc này trước khi bắt đầu truyền hóa trị phòng khi bạn cần đến.

Giữ nước và lên cân

Bạn có thể bị giữ nước trong cơ thể, nhất là khi truyền docetaxel. Hiện tượng giữ nước có thể phải mất vài tuần mới có thể hồi phục. Giữ nước có thể gây ra sưng ở mắt cá chân, cằng chân và khó thở. Thuốc steroid mà bạn được chỉ định để ngăn ngừa phản ứng dị ứng với docetaxel sẽ giúp làm giảm khả năng tích nước.

Bạn cũng có thể tăng cân, nhưng thường bạn sẽ giảm cân lại sau khi điều trị kết thúc. Tuy nhiên, điều này có thể khác nhau ở từng người bệnh và có thể mất tới vài tháng để hồi phục. Hoạt động thể lực và ăn chế độ ăn lành mạnh có thể giúp bạn giảm cân.

Các tác dụng phụ kém phổ biến

Thay đổi ở tim

Epirubicin và 5FU có thể ảnh hưởng tới tim mạch và huyết áp. Hiện tượng này thường là tạm thời nhưng đối với một số trường hợp có thể là vĩnh viễn. Bạn có thể được làm xét nghiệm để kiểm tra chức năng tim mạch trước, trong và sau điều trị hóa trị.

Các vấn đề tim mạch do epirubicin gây ra là không phổ biến. Tuy nhiên do nguy cơ tiềm tàng, trước khi bạn bắt đầu điều trị hóa trị, bác sĩ có thể bố trí đo chức năng tim: có thể làm điện tâm đồ, hoặc siêu âm tim để chắc chắn tim của bạn làm việc bình thường.

Bạn cũng có thể được chỉ định scan MUGA (quét phóng xạ để đánh giá chức năng tim) để kiểm tra việc tim bơm máu như thế nào. Bạn cũng sẽ được theo dõi cẩn thận trong khi truyền thuốc.

Nếu bạn bị đau ngực hoặc có cảm giác tức ngực hoặc cảm thấy khó thở, hay nhận thấy  nhịp tim thay đổi vào bất cứ lúc nào trong khi truyền hoặc sau truyền thuốc, hãy nói với bác sĩ ngay lập tức. Các triệu chứng này có thể do các vấn đề sức khỏe khác gây ra nhưng điều quan trọng là người bệnh phải được bác sĩ thăm khám.

Đau mắt và chảy nước mũi

Hóa trị FEC-T có thể làm chảy nước mũi. Nó cũng có thể gây đau và cảm giác cộm ở mắt, hoặc mắt có thể bị chảy nước. Nước nhỏ mắt có thể được chỉ định để làm giảm  đau mắt.

Đau đầu

FEC-T có thể gây đau đầu. Đau đầu thường là nhẹ và có thể giảm bằng thuốc giảm đau đơn giản như paracetamol. Nếu người bệnh cảm thấy đau đầu nhiều, hãy báo ngay với bác sĩ điều trị.

Xem thêm bài: Đau đầu ở bệnh nhân ung thư

Thay đổi ở da

FEC-T có thể làm da bạn bị khô, nhạy cảm hơn hoặc dễ bị phản ứng. Nếu bạn bị ban đỏ trên da, hãy nói với bác sĩ điều trị càng sớm càng tốt.

Da của bạn có thể nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời, nên cần dùng kem chống nắng có hệ số bảo vệ cao.

Thay đổi ở móng

Hóa trị có thể gây ra những thay đổi tới vẻ ngoài của móng tay móng chân. Có thể là thay đổi màu sắc hoặc bề mặt móng như là hình thành các sọc gồ. Móng có thể trở nên giòn hơn và bị gãy. Đôi khi, móng có thể bị bong và rụng ra.

Do bạn có thêm nguy cơ nhiễm trùng trong khi hóa trị, nên điều quan trọng là cần báo cho bác sĩ bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nào như sưng, nóng, đỏ đau ở trong hoặc dưới các móng tay và móng chân của bạn.

Các tác dụng phụ hiếm gặp

Khó thở hoặc ho khan

Docetaxel có thể ảnh hưởng tới phổi, dẫn tới có thể gây ra khó thở hoặc ho khan. Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn có các triệu chứng này.

Thay đổi ở gan và thận

FEC-T có thể gây ra những thay đổi về chức năng gan, thận. Những thay đổi này thường rất nhỏ và trở lại bình thường khi điều trị kết thúc. Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn để theo dõi chức năng gan và thận trong suốt kỳ hóa trị.

Hóa trị phác đồ FEC-T

Quan hệ tình dục, tránh thai và mang thai

Bạn được khuyên không nên có thai trong khi điều trị vì  FEC-T có thể gây hại cho sự phát triển của thai nhi. Nếu bạn chưa mãn kinh, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị về phương pháp tránh thai phù hợp nhất với bạn. Bạn vẫn có thể có thai ngay cả khi kinh nguyệt của bạn không đều hoặc mất kinh.

Xem thêm bài: Ung thư vú trong và sau khi mang thai một năm

Bạn vẫn có thể quan hệ tình dục trong khi điều trị. Người ta nghĩ rằng thuốc hóa trị không thể đi vào dịch âm đạo hoặc tinh dịch nhưng điều này không thể loại trừ hoàn toàn do thuốc hóa trị có thể đi vào máu và một số dịch khác của cơ thể. Trong một vài ngày đầu sau hóa trị, bạn nên tránh giao hợp không bảo vệ, quan hệ tình dục qua đường miệng hoặc bất kỳ sự tiếp xúc nào có thể dính với dịch cơ thể để đảm bảo rằng bạn tình/chồng bạn không bị phơi nhiễm với thuốc hóa trị. Hầu hết các bác sĩ chuyên khoa sẽ khuyên sử dụng các biện pháp tránh thai bảo vệ như bao cao su trong một vài ngày sau khi hóa trị.

Hóa trị gần như chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới cảm giác của bạn về tình dục và sự gần gũi cơ thể. Bạn có thể cảm thấy không thích gần gũi khi bạn điều trị hóa trị hoặc bạn cũng có thể cảm thấy sự gần gũi giúp bạn cảm thấy bình thường hơn. Phản ứng của mỗi người mỗi khác. Tìm hiểu thêm thông tin về ung thư vú và điều trị có thể ảnh hưởng tới sự gần gũi cơ thể như thế nào trên website www.breastcancernow.org.uk.

Du lịch và tiêm chủng

Nếu bạn đang có kế hoạch đi nghỉ hoặc du lịch nước ngoài, hãy nói với  bác sĩ điều trị trước tiên.

Bạn không nên tiêm vắc xin sống trong khi đang hóa trị. Vắc xin sống gồm sởi, rubella, thủy đậu, lao, bệnh zô na và sốt vàng da.

Vắc xin sống có chứa lượng nhỏ vi rút sống hoặc vi khuẩn sống. Nếu bạn có hệ miễn dịch đã yếu do hóa trị thì vắc xin sống có thể gây hại. Chỉ tiêm chủng các vắc xin này sáu tháng sau khi điều trị kết thúc là an toàn.

Hãy nói với nhân viên y tế hoặc nhóm bác sĩ điều trị trước khi tiêm vắc xin.

Nếu một số người sống cùng bạn cần tiêm vắc xin sống, hãy nói với bác sĩ điều trị hoặc với nhân viên y tế. Họ có thể tư vấn cách phòng ngừa mà bạn có thể cần, phụ thuộc vào loại tiêm chủng.

Vắc xin cúm

Bất kỳ ai khi hệ miễn dịch có nguy cơ yếu đi, dẫn đến dễ nhiễm khuẩn hơn đều cần tiêm vắc xin cúm, bao gồm cả những người đã hoặc đang hóa trị. Vắc xin cúm không phải là vắc xin sống nên không chứa bất kỳ vi rút sống nào. Nếu bạn đang hóa trị, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị về thời gian tốt nhất để tiêm vắc xin cúm.

Bài viết Hóa trị phác đồ FEC-T được xuất bản tại Y Học Cộng đồng.

Nguồn

Post Author: Y Sĩ

Avatar

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *